Operacja "Dunaj" to kryptonim, jaki nadano interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. Rozpoczęła się w nocy z 20 na 21 sierpnia 1968 roku. Uważana jest za największą operację wojskową w  Europie od zakończenia II Wojny Światowej. W ciągu kilku godzin od rozpoczęcia operacji "Dunaj" cała Czechosłowacja znalazła się pod okupacją. W pierwszym rzucie znalazło się 19 dywizji sowieckich, dwie polskie, jedna węgierska i pułk bułgarski. Drugi rzut powiększył siły interwencyjne do ogółem ok. 450 000 żołnierzy i około 6500 czołgów.  Sztab wojsk interwencyjnych był rozmieszczony w Legnicy.

 

Rocznica inwazji wypadła w trakcie zdjęć do polsko-czeskiego filmu fabularnego pt. „Operacja DUNAJ”, którego realizacja trwa właśnie na Dolnym Śląsku. 

 

Jacek Kondracki i Robert Urbański, którzy są autorami scenariusza przyznają, że ich historia to jednak rodzaj historycznej fikcji. Inspiracją do powstania scenariusza było prawdziwe zdarzenie - zaginięcie w okolicach Złotoryi polskiego czołgu biorącego udział w interwencji.  Bohaterami filmu reżyserowanego przez Jacka Głomba jest załoga polskiego czołgu, który zagubił się podczas interwencji nie w Polsce lecz na terenie Czechosłowacji.

 

Gwiazdy na planie

Polskich czołgistów  grają: Bogdan Grzeszczak, Maciej Stuhr, Przemysław Bluszcz i Maciej Nawrocki. W filmie zobaczymy także m.in. Zbigniewa Zamachowskiego i Tomasza Kota.

W obsadzie znalazła się czołówka czeskich aktorów: Eva Holubova, Marta Issova, Monika Zoubkova, Rudolf Hrusinsky, Bolek Polivka oraz wybitny czeski reżyser Jiri Menzel, laureat Oskara za "Pociągi pod specjalnym nadzorem", który obok filmowej roli dróżnika Oskara pełni również funkcję "opiekuna artystycznego" tego polsko-czeskiego przedsięwzięcia.

 

 

 

 

 

W środę 23 sierpnia, podczas dnia medialnego ekipa filmowa cierpliwie znosiła na planie wizytę około stu dziennikarzy. Po południu wszyscy spotkali się jeszcze raz na konferencji prasowej, która odbyła się na dziedzińcu pałacu w Karpnikach. 

 

- Kłaniam się nisko naszym czeskim kolegom. Mają świetne kino i współpraca z nimi jest dla mnie czymś bardzo ważnym. Na planie jesteśmy jedną drużyną, a ja jestem tu najwyżej druhem zastępowym - powiedział debiutujący w roli reżysera filmowego  Jacek Głomb.

Zdjęcia do Operacji "Dunaj" kręci Jacek Petrycki (m.in. operator Agnieszki Holland i autor zdjęć do filmów Krzysztofa Kieślowskiego). Montażem zajmie się Jiri Brożek, od lat współpracujący z Jirím Menzlem, a muzykę skomponuje Bartosz Straburzyński. Producentami filmu są Włodzimierz Niderhaus, szef Wytwórni Filmów Fabularnych i Dokumentalnych a ze strony czeskiej Rudolf Biermann,

Premiera filmu zaplanowana jest na 21 sierpnia 2009 roku, równocześnie w Warszawie i w Pradze, dokładnie w 41-szą rocznicę inwazji. Choć nie jest wykluczone, że zamiast na salonach premiera odbędzie się w innym miejscu. - Marzę o uroczystej premierze w Lubawce na polsko-czeskiej granicy - powiedział na konferencji Jacek Głomb.

 

Operacja "Dunaj" jest kręcona w dwóch językach. Na ekranie zobaczymy napisy przy czeskich dialogach, nasi południowi sąsiedzi przy polskich. Zdjęcia do filmu potrwają do 20 września. Z Karpnik koło Jeleniej Góry ekipa przeniesie się wkrótce do czeskiego miasteczka Sobotka. Zdjęcia zakończą się w Twierdzy Modlin, w której będą kręcone sceny z koszar czołgistów.